เครือเทพรัตน์

 เครือเทพรัตน์ Thepparatia thailandica Phuph. วงศ์ MALVACEAE

ไม้เถาเลื้อยขนาดใหญ่วงศ์ชบา ขึ้นพันและทอดเลื้อยได้ยาวถึง ๒๐ ม.  ใบเดี่ยว เวียนหนาแน่นบริเวณปลายกิ่ง ใบย่อยแผ่กว้างลักษณะเป็น ๓ พู ปลายใบแหลม โคนใบเว้ารูปหัวใจ ขอบใบจักตื้นๆ ดอกออกเป็นช่อบริเวณปลายยอด ดอกย่อยสีครีมแกมม่วง ลักษณะดอกคล้ายชบา มี ๕ กลีบเรียงเวียนซ้อนกัน กลีบรองดอกสีเขียวอ่อน กลีบดอกด้านนอกสีครีมด้านในออกสีม่วง มัดเกสรเป็นแท่งกลมอยู่ในหลอดดอก ปลายดอกห่อไม่บานมาก ผล รูปกระสวย เป็นผลแห้งแก่ไม่แตก

พันธุ์ไม้หายากและเป็นพืชถิ่นเดียว พบขึ้นอยู่เฉพาะในประเทศไทย โดยพบขึ้นกระจายอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือที่จังหวัดตาก ลำปางและเชียงใหม่ ตามบริเวณชายป่าเบญจพรรณและป่าดงดิบที่ระดับความสูง ๔๐๐-๗๐๐ เมตรจากระดับน้ำทะเล

เก็บตัวอย่างครั้งแรกเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๖ ที่ป่าจังหวัดตาก ใกล้พรมแดนพม่า นางลีนา ภู่พัฒนพงศ์ นักพฤกษศาสตร์หอพรรณไม้ กรมป่าไม้ เป็นผู้ตรวจสอบเอกลักษณ์ และตีพิมพ์ในปี พ.ศ. ๒๕๔๙

ชื่อละติน Thepparatia ได้ตั้งขึ้นเพื่อถวายเป็นเกียรติแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในฐานะที่ทรงเป็นประธานและองค์อุปถัมภ์โครงการด้านอนุรักษ์พันธุกรรมพืชของไทยอย่างต่อเนื่องตลอดมา และชื่อ thailandica นั้นแสดงถึงแหล่งกำเนิดของพืชชนิดนี้ที่พบขึ้นอยู่ในประเทศไทย

ขอขอบพระคุณ ภาพและเรื่อง จาก ดร.วีระชัย ณ นคร คณะกรรมการมูลนิธิสวนหลวง ร.๙