ขยัน

ชื่อวิทยาศาสตร์ Lysiphyllum strychnifolia (Craib) A.Schmitz

ชื่อพ้อง Bauhinia strychnifolia Craib

วงศ์ : FABACEAE

ชื่ออื่น : เครือขยัน  สยาน  หญ้านางแดง  

 

  ไม้เลื้อยเนื้อแข็ง มีมือเกาะ ยาวประมาณ 5 เมตร ใบเดี่ยว รูปไข่แกมขอบขนาน กว้าง 3-7 เซนติเมตร ยาว 6-12 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลมมีติ่งหนาม โคนใบกลมถึงรูปหัว ใจตื้น ผิวเกลี้ยงทั้งสองด้าน มีเส้นใบ 3-5 เส้น ก้านใบยาว 2-3.5 เซนติเมตร หูใบรูปเคียว ดอกเป็นช่อกระจะ รูปทรงกระบอกแคบ สีแดง ออกที่ปลายกิ่ง ยาว 15-100 เซนติเมตร ดอกย่อยจำนวนมาก ใบประดับรูปลิ่ม ติดทน ยาวประมาณ 1 เซนติเมตร กลีบเลี้ยง 5 กลีบ รูปถ้วย ยาว 0.5-1 เซนติเมตร มีขนสั้นปกคลุม กลีบดอก 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาว 1.2-1.5 เซนติเมตร สีแดงถึงแดงเข้ม เกสรเพศผู้ 3 อัน ก้านเกสรสีแดง ยื่นพ้นกลีบดอก เกสรเพศผู้เป็นหมัน 7 อัน ยาวไม่เท่ากัน รังไข่ยาวประมาณ 0.7 เซนติเมตร มีขนสั้นปกคลุม ก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 0.7 เซนติเมตร ยอดเกสรเพศเมียไม่ชัดเจน ผลเป็นฝัก รูปขอบขนาน ปลายแหลม เปลือกแข็ง รูปขอบขนานหรือรูปใบหอก แตกอ้า ยาว 15-16 เซนติเมตร เมล็ดรูปขอบขนาน 8-9 เมล็ด ยาวประมาณ 1.7 เซนติเมตร

 

ช่วงออกดอกและติดผล : เดือนกรกฎาคม-ตุลาคม

การกระจายพันธุ์ : เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศไทย พบทางภาคเหนือแถบจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ตาก สุโขทัย กำแพงเพชร และภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่จังหวัดเลย และกาฬสินธุ์  พบตามที่ราบลุ่ม ป่าเต็งรัง ผลัดใบ

ประโยชน์ : ปลูกเป็นไม้ประดับ ลำต้นหรือราก เข้ายาบำรุงโลหิตสำหรับสตรี

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

 

ประโยชน์ : ลำต้นหรือราก เข้ายาบำรุงโลหิตสำหรับสตรี หลังคลอด ขณะอยู่ไฟ (2) ราก ฝนกับน้ำหรือน้ำซาวข้าวหรือต้มน้ำดื่ม กระทุ้งพิษไข้ กินพิษยาเบื่อเมา ยาสั่ง ยาสำแดง

 

Tags: ,